Armëpushimi në fije peri, SHBA i del në ‘mbrojtje’ Hamasit

SHBA ka minimizuar pretendimet se Hamasi ka shkelur marrëveshjen e armëpushimit me Izraelin duke mos kthyer të gjitha trupat e pengjeve të vdekur
Deri më tani, vetëm 9 nga 28 trupat e pengjeve të vrarë janë kthyer, ndërsa Hamasi pretendon se i duhen kohë dhe pajisje të specializuara për të nxjerrë trupat e tjerë nga rrënojat në Gaza. Dy trupat më të fundit, të kthyer të mërkurën, janë identifikuar si Inbar Hayman dhe rreshteri madhor Muhammad al-Atresh, konfirmoi ushtria izraelite (IDF).
Mosmarrëveshjet për kthimin e trupave kanë bërë që Izraeli të kufizojë ndihmat humanitare të premtuara për Gazën. Megjithatë, dy këshilltarë të lartë të ish-presidentit amerikan Donald Trump deklaruan se SHBA nuk e sheh si shkelje të marrëveshjes faktin që Hamasi nuk ka kthyer të gjitha trupat, duke argumentuar se grupi ka vepruar “me mirëbesim” duke kthyer të gjithë pengjet e gjallë.
Një zyrtar amerikan theksoi se nxjerrja e të gjitha trupave mund të zgjasë javë, për shkak të nivelit të shkatërrimit në Gaza. SHBA pritet të ofrojë shpërblime për civilët që japin informacion, ndërsa ekspertë turq do të bashkohen në kërkime.
IDF konfirmoi se Inbar Hayman, 27 vjeçe, u vra nga Hamasi më 7 tetor 2023 gjatë festivalit Nova. Trupi i saj u mor nga militantët në Gaza. Rreshteri madhor al-Atresh, 39 vjeç, ra në betejë të njëjtën ditë.
“Hamasi duhet të përmbushë detyrimet e marrëveshjes dhe të kthejë të gjithë pengjet për një varrim të denjë,” thuhet në deklaratën e IDF.
Forumi i Familjeve të Pengjeve deklaroi: “Familjet e pengjeve dhe të liruarve përqafojnë familjet e Inbar Hayman dhe Muhammad al-Atresh, të cilët më në fund u kthyen për një varrim të denjë. Nuk do të ndalemi deri sa të kthehen edhe 19 pengjet e mbetura.”
Sipas marrëveshjes së armëpushimit, Hamasi duhet të kthejë të gjitha 28 trupat e pengjeve të vrarë si pjesë e fazës së parë të planit të paqes për Gazën. Por krahu i armatosur i Hamasit deklaroi se trupat e mbetura kërkojnë përpjekje të mëdha dhe mjete të specializuara për nxjerrje.
Izraeli ndërkohë paralajmëron se nuk do të bëjë kompromis për rikthimin e pengjeve. Ministri i Mbrojtjes urdhëroi ushtrinë të përgatisë një “plan të plotë” për të mposhtur Hamasin në rast se marrëveshja dështon.
Nga ana tjetër, shefi humanitar i OKB-së, Tom Fletcher, i bëri thirrje Izraelit të hapë të gjitha kalimet kufitare për ndihma humanitare sipas marrëveshjes. Ai shtoi se Hamasi duhet të bëjë përpjekje maksimale për kthimin e trupave të pengjeve.
Marrëveshja e ndërmjetësuar nga SHBA parashikonte kthimin e të gjithë 48 pengjeve deri të hënën në mesditë – përfshirë 20 të gjallë dhe 28 të vdekur. Deri më tani janë kthyer të gjithë pengjet e gjallë dhe 9 trupa. Në këmbim të çdo trupi të një pengu izraelit të vdekur, Izraeli ka kthyer trupat e 15 palestinezëve – gjithsej 90 deri më tani.
Ndërkohë, në Gaza mbretëron pasiguri. Çmimet e ushqimeve janë rritur ndjeshëm pasi banorët po grumbullojnë rezerva, të frikësuar se lufta do të rifillojë. Tregtarët po spekulojnë me mallrat për të rritur fitimet.
“Sa herë që ndjejmë pak siguri, shfaqen kërcënime të reja. Nuk kemi më besim te armëpushimi,” thotë Neven Al-Mughrabi, nënë e gjashtë fëmijëve që jeton në Khan Younis pas humbjes së shtëpisë në qytetin e Gazës.
Ajo shton: “Pavarësisht rritjes së çmimeve me 30%, njerëzit po blejnë gjithçka – nga mielli, vaji deri te sheqeri – sepse askush nuk beson se kjo qetësi do të zgjasë.”