Bashkimi Evropian mund të pezullojë fondet nga një ndarje prej 1.6 miliardë eurosh në formë kredish dhe grantesh për Serbinë, pasi Beogradi miratoi ligje që po “gërryejnë besimin” në angazhimin e tij ndaj sundimit të ligjit, tha komisionerja e zgjerimit të BE.
Reformat për të centralizuar gjyqësorin që hynë në fuqi këtë javë morën kritika nga gjyqtarët dhe prokurorët të cilët i shohin ato si forcim të pushtetit të Presidentit Aleksandar Vuçiç, dobësim të luftës kundër krimit të organizuar dhe minimizim të përpjekjes së Serbisë për t’u bashkuar me BE-në.
“Këto amendamente po e gërryejnë besimin. Po bëhet më e vështirë për ata në Bruksel që janë të gatshëm të përparojnë me Serbinë të paraqesin argumentet e tyre”, tha komisionerja e zgjerimit të BE-së, Marta Kos.
Kos tha se komisioni po shqyrtonte financimin për Serbinë sipas Planit të Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor, që synon përafrimin e rajonit me rregullat e BE-së dhe në fund të fundit sjelljen e vendeve si Serbia në bllok. Serbisë iu ndanë 1.6 miliardë euro kredi dhe grante sipas programit.
“Këto fonde përmbajnë parakushte të lidhura me sundimin e ligjit”, tha ajo.
Serbia filloi bisedimet zyrtare për t’u bashkuar me BE-në në vitin 2014, por korrupsioni i përhapur dhe institucionet e dobëta kanë ngadalësuar progresin.
Reformat gjyqësore përfshijnë kufizimin e mandatit të kryeprokurorëve publikë dhe dhënien e kryetarëve të gjykatave – përgjegjës për administrimin e gjykatave – kompetencave më të mëdha mbi gjyqtarët. Kritikët kanë frikë se reformat do të dëmtojnë pavarësinë e gjyqtarëve dhe do të rrezikojnë rastet e korrupsionit të nivelit të lartë të mbikëqyrura nga Zyra e Prokurorit Publik për Krimin e Organizuar.
Qeveria nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për koment të premten. Ministria e drejtësisë ka thënë se ligjet e reja do ta bëjnë gjyqësorin më efikas duke përmirësuar procesin e vendimmarrjes.
Që nga reagimi negativ, Serbia ka kërkuar mendimin e Komisionit të Venedikut, një panel ekspertësh të së drejtës kushtetuese të Këshillit të Evropës, një organ i të drejtave të njeriut.
“Sapo të lëshohet ky opinion, ne presim që këto ligje të rishikohen në përputhje me rrethanat dhe në një mënyrë gjithëpërfshirëse”, tha Kos.
