E martë, 20 Tetor, 2020
8 C
Tirana

Si i ka përdorur njeriu zogjtë për të zbuluar të ardhmen

Më të lexuarat

Italia e gjunjëzuar nga koronavirusi, regjistron shifra alarmante. Masat e reja

Italia është e gjunjëzuar nga koronavirusi. Pas rritjes së numrit të rasteve të reja, Italia do t’i ashpërsojë masat kundër covid-19. Të dielën mbrëma,...

A do të ketë një mbyllje të dytë? ISHP në prag të masave të forta shtrënguese

Autoritetet në Shqipëri kanë përsëritur gjatë ditëve të fundit se gjithmonë po tentohet që Shqipëria të mos izolohet, ndërsa pasojat do të ishin fatale....

Makina e gazetarit shqiptar bëhet shoshë nga plumbat, dalin pamjet e rënda

Gazetari i portalit “Reporteri” në Kosovë, Shkumbin Kajtazi, gjatë mesnatës është përballur me një sulm të rrezikshëm. Ndaj mjetit të tij është qëlluar me rreth...

“Shqipëria do të izolohet më 23 tetor”, Alfred Cako bën parashikimin e frikshëm

Konspiracionisti Alfred Cako ka bërë një parashikim të frikshëm, ku sipas tij, vendi ynë do të përjetojë një karantinë të dytë. Ndonëse ende nuk...

Naftëtarët refuzojnë Ramën: Nuk dalim nga greva pa ardhur këtu e pa marrë pagat

Grevistet naftëtarë nuk kanë vonuar përgjigjen për kryeministrin Edi Rama, pas ftesës së këtij të fundit për bisedime. Ata nuk e pranuan thirrjen e tij,...

Bum infektimesh në Shqipëri, 3 të vdekur nga koronavirusi në 24 orët e fundit

Situata me pandeminë në Shqipëri nuk po njeh shenja përmirësimi. Edhe ditën e sotme ka patur një bum të infektuarish. Tre persona kanë humbur jetën...

Shtëpi 500 mijë euro në Palasë? Basha i përgjigjet Braçes

Kreu i PD-së Lulzim Basha ka reaguar pas akuzave të zv.kryeministrit Braçe se ai ka blerë shtëpi në Palasë në vlerën e 500,000 eurove. Basha...

Meta me tone të ashpra ndaj Bashës: Thuaji popullit tënd që je peng dhe vazhdo

Deklarata e kreut të PD, Lulzim Basha se Meta për opozitarin, aq sa unë bëj presidentin, ka sjellë reagimin e ashpër të kreut të...

Specialisti shqiptar thotë se virusi do zhduket, nëse mbajmë maska për 6 javë

Çdo ditë e më shumë mjekët kërkojnë nga ana e qytetarëve disiplinim dhe mbajtjen e maskave, si një mënyrë për të penguar transmetueshmërinë e...

‘Gjobat për maskat të paligjshme’, /Meta-Ramës: Reflekto, po tremb qytetarët

Presidenti i Republikës, Ilri Meta i bën thirrje qeverisë, që të reflektojë për aktin normativ, që gjobit qytetarët të cilët nuk e mbajnë maskën...

Gjatë gjithë historisë, njerëzit në mbarë botën i kanë përdorur zogjtë për të parashikuar të ardhmen. Në Uells, kënga e një qyqeje në pranverë, parathotë të korra të mbarë gjatë vitit.

Pjesëtarët e fisit Ajmara në Andet e Amerikës së Jugut, besojnë se të shohësh një hutë me kokë e verdhë është një fat i mirë, ndërsa ajo me kokë të zezë ndjell fatin e keq.

Në një studim u krahasuan dëshmitë nga 6 kontinente, dhe u zbulua se njerëzit nga komunitete të ndryshme i kushtojnë vëmendje të veçantë zogjve, dhe asaj që zbulojnë ato rreth botës përreth nesh, nga afrimi i motit të keq, tek sëmundjet, vdekshmëria dhe e mbinatyrshmja.

Në mbi 500 dëshmi në 123 gjuhë të ndryshme, zogjtë citoheshin si shenja ose ogure të mira apo të këqija, dhe zakonisht lidhshin të bënin me vdekjen, fantazmat dhe frikën, por herë pas here edhe me diçka më pozitive, siç është fillimi i verës.

U konstatua se njerëzit i lidhnin zakonisht korbin, qukapikun, qyqet, shqiponjat dhe pulat me shenja të ndryshme, gjysma e të cilave lidheshin me këngën e zogjve. Për shembull, komunitetet Ajoreo në Paraguajin Verior, këngët e hutave sinjalizojnë tharjen e mjedisit pas një përmbytjeje. Shenjat vizuale të interpretuara nga fluturimi ose sjellja tjetër e një zogu, përbënin një të katërtën e totalit të dëshmive historike.

Në shumë raste, “leximi” i sjelljes së zogjve ka të bëjë me një kuptim të sofistikuar të marrëdhënieve ekologjike. Për shembull lidhja e Uellsit me këngën e qyqes, mund të jetë e rrënjosur tek vetëdija e njerëzve mbi klimën dhe ndikimin e saj tek kafshët dhe bujqësia.

Dy mijë vjet më parë, shtetari dhe filozofi romak Ciceroni i përkiste kolegjit të augurit, që interpretonte fluturimet e zogjve për llogari të shtetit romak, ndoshta me një sasi të caktuar skepticizmi sa shumë ishin të përfshira aty Perënditë.

Edhe Shekspiri e nxiti Ledi Makbethin të përhapte planet e saj vrasëse, duke përdorur konotacionin e korbave si lajmëtarë të vdekjes: Por ekologjistët po dokumentojnë gjithnjë e më shumë mënyra, se si zogjtë janë në gjendje të parashikojnë kushtet mjedisore, siç janë tornadot – duke shmangur stuhitë e mëdha në rrugëtimin e tyre të migrimit, ndoshta përmes perceptimit me infratinguj.

Ekologët po konfirmojnë edhe komunikimin dhe bashkëpunimin e drejtpërdrejtë midis njerëzve dhe zogjve të muajit të mjaltit, që njihen prej kohësh tek vendasit e Afrikës Lindore, të cilat i çojnë gjahtarët e mjaltit në kosheret e bletëve, në këmbim të asaj çka mbetet.

Njohja e këtyre treguesve ekologjikë nga profesionistët dhe vendasit në një zonë të caktuar, janë shembuj të një njohjeje të sofistikuar të sistemit ekologjik, pra me aftësinë për të lexuar peizazhe, dhe për të ditur se çfarë ka ndodhur, por edhe çfarë mund të ndodhë më tej. Njerëzit kanë kudo traditat e tyre për njohjen e botës. Tek e fundit, ne përpiqemi vazhdimisht të mësojmë nga e kaluara, dhe të parashikojmë të ardhmen. /TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

“Më qëlluan me pistoletë”, zbardhet telefonata që alarmoi Policinë e Vlorës

Një 27-vjeçar ka denoncuar në Komisariatin e Policisë së Vlorës, së një person ka dashur ta vrasë. Shënjestra ka qënë shtetasi me inicialet M.F....

Nga nesër kufizohet hyrja në Tiranë nga Dogana, ja rrugët alternative 

Drejtori i Policisë së Tiranës, Rebani Jaupaj, njoftoi se nga nesër do të kufizohet trafiku në zonën e Unazës së Madhe tek ish sheshi...

Ish-drejtoresha e Tatimeve tregon kujt i përket rafineria e Ballshit

Ish-drejtoresha e Tatimeve, Briseida Shehaj, ka lëshuar një deklaratë të fortë në lidhje me çështjen e rafinerisë së Ballshit. E ftuar në Syri.net, Shehaj...

Sërish izolim?/ Rreth 19 mijë mësues janë trajnuar për mësimin online

Për ti paraprirë çdo situate lidhur me pandeminë, janë marrë masat edhe për trajnimin e mësueve për mësimin online. Shumë mësues kanë rezultuar të...

Familja i jep fund kërkimit për biznesmenin Remzi Hoxha

Familja e Remzi Hoxhës ka bërë të ditur se do t’i jap fund kërkimit të eshtrave të tij. Me rastin e 25-vjetorit të rrëmbimit...