E enjte, 3 Dhjetor, 2020
14 C
Tirana

Si do ta dominojë botën Kina

Më të lexuarat

“Je një shtrigë”, Rama nuk ia përton drejtoreshës së shkollës (VIDEO)

Kryeministri Edi Rama ka inspektuar një tjetër shkollë në Durrës, e cila u rindërtua pasi u dëmtua nga tërmeti tragjik i 26 nëntorit të...

Nesër përfundon afati 3-javor për kufizimin e lëvizjes deri në orën 22:00

Ditën e nesërme do të marrë fund edhe kufizimi i lëvizjes deri në orën 22:00, i vendosur nga Komiteti Teknik i Ekspertëve 3 javë...

Luftë për trashëgiminë/ Zbulohet pasuria marramendëse e Maradonës

Të shumta kanë qenë dyshimet e ngritura së fundmi, për vdekjen e legjendës së futbollit, Diego Armando Maradona, teksa në Argjentinë kanë nisur edhe...

UEFA përzgjedh stadiumin ”Air Albania” për finalen e madhe europiane

Për herë të parë në histori Tirana dhe Shqipëria futet në hartën e zhvillimit të aktiviteteve më të mëdha europiane të futbollit. Edicioni i parë...

Nikollë Lesi: Rama ka blerë gazetarët VIP me thasë me euro, Gjekmarkaj shembull

Gazetari Nikoll Lesi, ka dalë në mbrojtje të kolegut të tij Agron Gjekmarkaj, për të cilin ka folur me superlativa. Në një shkrim në gazetën...

27 vite nga vrasja e Pablo Eskobar, trafikanti nr. 1 i të gjitha kohërave

Karrierën kriminale e nisi në rrugët e qytetit të tij Medelin, kur ishte adoleshent. Vidhte makina, gurrë varresh, cigare, apo rrëmbente njerëz në këmbim...

Kurohej në Turqi prej COVID-19, ja çfarë po ndodh me trajnerin Gega

Trajneri i Kukësit Skënder Gega, ia ka dalë të mposhtë koronavirusin dhe sot pritet të kthehet në Shqipëri. Tekniku i nënkampionëve të vendit, ka...

Brenda burgut ku po mbahen Thaçi dhe ish-komandantët e UÇK-së (FOTO)

Hashim Thaçi dhe ish komandantët e tjerë të UÇK-së ndodhen në Hagë, aty ku po presin që të nisin seancat e tjera të gjykimit....

Silva Bino: Nuk e kemi kaluar më të keqen, nesër mblidhemi me Komitetin Teknik

Shefja e epidemiologjisë në Institutin e Shëndetit Publik, Silva Bino tha se nesër Komiteti Shëndetësor do të mbajë një mbledhje për tu njohur me...

Në Shqipëri do të nisin arrestimet “VIP”, ja mesazhi i fortë që erdhi nga BE

Nga: Spartak Ngjela E shihni se çfarë dëmi historik po i sjell Shqipërisë vonesa për eliminimin e korrupsionit të lartë shtetëror dhe ngritjen e një...

Nga: Tatiana Koffman “Forbes”

Një luftë e re e ftohtë, nderet në horizont. Por në vend të naftës, garës hapësinore, apo armëve bërthamore, ajo po zhvillohet midis monedhave, konkretisht dollarit amerikan kundër renminbi-t, siç quhet shpesh juani kinez. Qëkur Facebook shpalli krijimin e monedhës së tij elektronike Libra në qershor të këtij viti, Mark Zukerberg ka qenë në qendër të vëmendjes publike.

Të dyja seancat dëgjimore në Kongres, ishin një tallje e vërtetë e qeverisë amerikane, dhe treguan se sa dobët janë në aspektin e njohurive teknologjike shumica e politikanëve tanë.

Por ndërsa kongresmenia Keti Porter, po komentonte stilin e prerjes së flokëve të Zukerberg, Kina e kundroi nga larg këtë spektakël, dhe ndërkohë po bën lëvizjen e saj të radhës.

Banka Popullore e Kinës (PBOC), është vetëm disa muaj larg nga nxjerrja në treg e versionit dixhital të juanit kinez, duke e bërë Kinën vendin e parë në botë që ka një monedhë dixhitale, të emetuar nga banka e saj qendrore. Në fakt lëvizje të tilla, ky vend ka 80 vjet që i ndërmerr, dhe ai është shah-mati i fundit në lojën e ekspansionit ekonomik.

Ngjarja e vetme ekonomike më transformuese gjatë shekullit të kaluar ishte Lufta e Dytë Botërore. Teksa qeveritë shtypën sasi të mëdha parash, dhe patën shpenzime kolosale për mbrojtjen, shumë vende evropiane u përballën me falimentim financiar, ndërsa monedhat e tyre u zhvlerësuan ndjeshëm.

Ku mbaroi lufta, bilancet e tyre financiare ishin shumë të këqija për të rindërtuar infrastrukturën e tyre të shkatërruaar, apo për të qenë aktivë në tregtinë ndërkombëtare. Ndaj në vitin 1944, në një përpjekje për të stabilizuar ekonominë globale, shumë nga udhëheqësit e botës u mblodhën në Breton Uds të Nju Hempshajërit, për të prezantuar Standardin e Arit.

U vendos që shumica e monedhave të botës të lidheshin me dollarin amerikan, me një kurs këmbimi fiks, që nga ana tjetër do të mbështetej tek rezervat e arit. Për të mbikëqyrur këto kurse këmbimi, u krijua Fondi Monetar Ndërkombëtar, ndërsa të gjitha vendet pjesëmarrëse do të dërgonin arin e tyre në SHBA.

Pas vënies në zbatim të Standardit të Arit, periudha e pas luftës midis vitev 1945-1970, ishte ndoshta më e gjata e stabilitetit ekonomik dhe prosperitetit në shekullin XX-të. Gjatë kësaj kohe, SHBA-ja vendosi dominimin e saj botëror në sferën politike, kryesisht për shkak të dobësisë së vazhdueshme të ekonomive evropiane, dhe mungesës së tyre në infrastrukturë dhe aftësinë prodhuese.

Në vitin 1971, Nikson e anuloi Standardin e Arit, për të vazhduar financimin e luftës në Vietnam, dhe që atëherë bota nuk qe më e njëjtë. Dollari amerikan, mbeti kryesisht si monedha globale e rezervave. Por duke nisur nga 1995, shumë vende evropiane filluan të përdorin në vend të tij euron, një veprim që synonte të unifikonte rajonin evropian nëpërmjet tregtisë.

Kina nis të punojë për forcimin e monedhës së saj në arenën ndërkombëtare, për të stimuluar tregtinë dhe rritjen e saj ekonomike. Midis viteve 1994- 2005, ajo e lidhi juanin në dollarin amerikan. E konsideruar si një mrekulli ekonomike, Kina ndërmori shumë reforma ekonomike, duke garantuar një rritje mesatare prej 10 për qind në vit, dhe duke nxjerrë nga varfëria gjysmën e 1.3 miliardë njerëzve të saj.

Lexo edhe :   Kina e zgjeron sfidën ndaj Perëndimit, po synon që të 'pushtojë' hënën
Lexo edhe :   Sonda kineze zbret në Hënë për të mbledhur mostra

Kina parashikohet të tejkalojë dekadën e ardhshme SHBA-në, si ekonomia më e madhe në botë. Fuqia në rritje e Kinës, i ka vendosur në gatishmëri të lartë forcat perëndimore. Por lufta tjetër e ftohtë nuk do të zhvillohet përmes dominimit në botën fizike, por përkundrazi në atë dixhitale. Të dhënat janë bërë sot më të vlefshme se sa nafta. Shoqëritë moderne përdorin një sasi të madhe të dhënash, me Facebook dhe Google në krye.

Këto kompani, kanë më shumë njohuri dhe fuqi sesa kanë pasur ndonjëherë qeveritë, edhe pse i mungon i njëjti nivel përgjegjësie ndaj ‘qytetarëve’ të tyre. Ndërsa qeveritë tona po bëjnë gjithnjë e më shumë përpjekje për të rregulluar menaxhimin e të dhënave, ato nuk e kanë kuptuar shumë mirë se si të menaxhojnë paratë që nuk lidhen me kufijtë fizikë.

Qeveritë mund të ndalojnë përdorimin e bitcoin dhe kriptomonedhave të tjera, siç vepruan kohët e fundit Rusia dhe Kina. Por meqë transaksionet janë krijuar për të mos diferencuar autoritetin qendror, ndalimi vetëm sa i ka joshur më shumë qytetarët ndaj saj.

Përgjigja e Kinës nuk ishte vetëm të ndalonte bitcoin, por t’i jepte njerëzve të saj një alternative – DCEP (Pagesa Elektronike e Valutës Dixhitale). Dhe kjo gjë nuk duhet të na habisë. Tek e fundit, ky është një vend që me depërtimin më të madh të pagesave dixhitale, sa çdo rajon tjetër në botë.

WeChat, një aplikacion i famshëm kinez për pagesat online, i ka tejkaluar 1 miliardë përdorues, dhe përbën 34 për qind të trafikut të përgjithshëm të telefonisë celulare në Kinë. Aplikacioni është popullarizuar edhe tek përdoruesit jo-kinezë, veçanërisht në Azi dhe Afrikë.

Në këto kushte, SHBA-ja përballet me një kërcënim real kur dollari mund të mos jetë më monedha globale e rezervave. Shihni Facebook, një kompani me 2.4 miliardë përdorues, e akuzuar për keqpërdorimin e të dhënave të përdoruesve. Kjo kompani, zotëron gjithashtu një aplikacion popullor si WhatsApp me 1.5 miliardë përdorues.

Kompania ka propozuar zgjidhjen e vet për të bashkuar botën:një monedhë dixhitale. Depozita e Libra thuhet se bazohet 50 për qind në dollarë, dhe pjesa tjetër në euro, jenin japonez, paundin britanik dhe dollarin e Singaporit, si dhe asete të tjera të qëndrueshme jo valutore.

Zukerberg e ka pranuar se Facebook, mund të mos jetë kandidati më i mirë për të prodhuar një monedhë të re ndërkombëtare, duke pasur parasysh skandalin e fundit me keqpërdorimin e të dhënave personale. Por domosdoshmëria e një monedhe të tillë mbetet, nëse shpresojmë të ngadalësojmë ekspansion ekonomik kinez.

Sa i përket SHBA, DCEP do të jetë një kërcënim shumë më i madh për “hegjemoninë perëndimore” sesa monedha Libra. Tregjet në zhvillim, ka të ngjarë të bëhen fushëbetejat të luftës së re të ftohtë. Dhe si e tillë, qeveria amerikane do të duhet të pyesë veten se kujt i frikësohet më shumë, një gjiganti amerikan të teknologjisë, apo një bote të udhëhequr nga Kina.

TIRANA TODAY

 

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

E FUNDIT/ Kapshtica do qëndrojë e mbyllur deri në datën 14 dhjetor

Pika Kufitare e Kapshticës do të vijojë të jetë e mbyllur deri në datën 14 dhjetor. Në vijim të masave të marra nga qeveria...

Prostitucion në qendër masazhi, si rekrutoheshin vajzat në rrjetet sociale

Blutë e Tiranës kanë goditur një tjetër rast të veprimtarisë kriminale në fushën e shfrytëzimit të prostitucionit, dhe përshtatjes së ambienteve për prostitucion. Në...

“S’kishim lekë për operacionin e mamit”, këngëtarja prek me historinë familjare

Këngëtarja Anxhela Peristeri ka ndarë me publikun disa çaste mjaft të vështira që ka kaluar në jetën e saj. Pavarësisht buzëqeshjes rrezëllitëse që na...

Komisioni i Venecias “fshin” mungesën e konsensusit opozitar për Kodin Zgjedhor

Nga: Mero Baze Komisioni i Venecias u ka rekomanduar partive politike në Shqipëri, të bashkëpunojnë për zbatimin e Kodit Zgjedhor, të miratuar së fundmi në...

Toka nuk gjen qetësi/Një tjetër tërmet i fortë godet Turqinë

Turqia shtrihet në një zonë me aktivitet të lartë sizmik. Mëngjesin e sotëm, Turqia është goditur nga një tërmet i fortë. Lëkundjet me magnitudë...