E enjte, 20 Janar, 2022
-1.5 C
Tirana

Nëse Covid-19 është një virus sezonal, pse po përhapet gjatë verës?

Nga Francois Balloux, The Guardian

Ekziston një paradoks në zemër të transmetimit Sars-Cov-2 që ende nuk është hulumtuar plotësisht. Ndërsa ka prova se virusi transmetohet më shumë në dimër, Britania e Madhe aktualisht po përjeton një rritje të rasteve gjatë verës. Janë regjistruar gjithashtu shpërthime të  mëdha të Covid-19 në rajone të tilla si Amerika e Jugut dhe India gjatë verës. Pse ndodh kjo?

Shumica e viruseve të frymëmarrjes në qarkullim, përfshirë gripin dhe katër koronavirusët endemikë që kontribuojnë në “ftohjet e zakonshme”, janë sezonalë, me shumicën e infeksioneve që ndodhin në dimër në secilën hemisferë. Mekanizmat që qëndrojnë pas këtij sezonaliteti janë komplekse dhe nuk janë të njohura plotësisht.  Megjithatë, një virus që është sezonal nuk nënkupton se nuk është në gjendje të transmetohet në periudha të caktuara të vitit, për sa kohë që kushtet janë të favorshme në përhapjen e tij.

Për ta kuptuar më mirë këtë, ne duhet të kuptojmë sezonalitetin si edhe një nga katër faktorët kryesorë që nxisin transmetimin. Tre faktorët e tjerë janë përhapja, evolucioni viral dhe normat e imunizimit në popullatë, të siguruara nga ekspozimi paraprak ndaj patogjenit dhe / ose vaksinimit.

Këta katër faktorë do të ndikojnë në dinamikën e pandemisë. Epidemiologët e sëmundjeve infektive përdorin një koncept matematikor të quajtur numri “R” për të përshkruar mënyrën se si përhapen epidemitë.

Ajo përfaqëson numrin mesatar të rasteve të reja të shkaktuara nga individë të infektuar me kalimin e kohës. Kur R është më i madh se 1 numri i rasteve rritet. Kur R është më pak se 1, numrat e rasteve zvogëlohen. Distancimi social përmes ndryshimeve të sjelljes, qoftë vullnetar ose i detyruar nga autoritetet, do të zvogëlojë transmetimin viral. Duke marrë parasysh që  distancimi social zakonisht miratohet së bashku me faktorë të tjerë, mund të jetë e vështirë të vlerësohet efektiviteti i secilës në mënyrë të veçuar.

Për shembull, ka ende debate për efektivitetin e mbylljes së shkollës. Por transmetueshmëria mund të arrihet përmes mekanizmave të ndryshëm, të tilla si një ngarkesë më e lartë virale, duke lejuar kështu variantet të shfrytëzojnë një popullatë më të madhe dhe që është më e ndjeshme.

Varianti Alpha që u shfaq në fund të vitit 2020 ishte në thelb më i transmetueshëm se variantet e tjera në qarkullim. Varianti Delta, i cili është përgjegjës për valën aktuale në Mbretërinë e Bashkuar, është edhe më i transmetueshëm se Alpha, por gjithashtu ka më pak gjasa të infektojë personat që janë imunizuar përmes infeksionit ose vaksinimit të mëparshëm.

Imunizimi i popullatës si përmes infeksionit paraprak natyror ashtu edhe përmes vaksinimit do të zvogëlojë numrin R.  Kjo vlerë qëndron në rreth 85% për variantin Delta, megjithëse, imuniteti afatgjatë, i qëndrueshëm  kundër Covid nuk ka gjasa të arrihet sepse imuniteti do të zbehet me kalimin e kohës.

Për më tepër, ndërsa vaksinat aktuale janë jashtëzakonisht efektive në uljen e transmetimit, sëmundjes së rëndë dhe vdekshmërisë, ato nuk bllokojnë 100% virusin. Imunizimi i popullsisë do të vazhdojë të rritet përmes vaksinimit dhe imunitetit natyror. Mbretëria e Bashkuar ka të ngjarë t’i afrohet kësaj vlere tashmë me më shumë se 90% të popullatës së rritur që kanë zhvilluar antitrupa kundër Covid.

Covid do të vazhdojë të evoluojë dhe do të arrijë  transmetueshmërinë e tij më të lartë, e cila pritet të jetë në dimër. Me shumicën e popullsisë së Mbretërisë së Bashkuar që pritet të vaksinohet së shpejti dhe në një rikthim të mundshëm në normalitet, Covid pritet që së shpejti të arrijë ekuilibrin e saj epidemik, raporton abcnews.al

Në këtë fazë, Covid do të bashkohet me 200 viruse të tjerë të frymëmarrjes endemike sezonale që janë në qarkullim global. Shkurtimisht, duhet të presim që e keqja e pandemisë të mbarojë përpara se sezonaliteti të bëhet një faktor që dikton shkallën e transmetimit të virusit.

Shumica dërrmuese e infeksioneve te personat e imunizuar pritet të jetë beninje. Ne nuk arritëm të eliminojmë Covid dhe nuk ka gjasa ta bëjmë këtë në një të ardhme të afërt. Megjithëse, falë vaksinave efektive dhe një infrastrukture të shquar të mbikëqyrjes virale që na lejon të azhurnojmë vaksinat sa herë që është e nevojshme, ata që kanë fat të jetojnë në vendet e pasura do të  përballen me një armik të zbutur, që me kalimin e kohës do të krahasohet me gripin  apo edhe katër koronavirusët e zakonshëm tashmë në qarkullim.

Kalimi i Covid në epidemi pritet të ndodhë në mënyrë progresive. Kjo gjendje endemike sezonale do të arrihet në kohë dhe në vende të ndryshme. Për pjesën më të madhe të Europës dhe SHBA-së, tranzicioni drejt epidemisë tashmë është duke u zhvilluar dhe valët epidemike të lidhura me simptomat e rënda dhe vdekshmërinë masive, të tilla si ato që kemi përjetuar më parë, nuk ka gjasa të ndodhin në të ardhmen.

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Kosovë/Omicron rriti infektimet, sot pritet të diskutohet për masat e reja

Varianti Omicron ka shtuar frikshëm infektimet në Kosovë, e ndërsa pritet nga ekspertët që të shtrëngohen sot masat anti-COVID. Në total numri i rasteve aktive...

Përfshihet nga flakët një apartament në zonën e Freskut në Tiranë

Një banesë në zonën e Freskut në Tiranë, është përfshirë nga flakët. Flakët e zjarrit kanë përfshirë banesën e marrë me qira nga shtetasja...

Ngrica, dëborë dhe temperatura deri në -4 gradë celcius

Moti në vendin tonë do të karakterizohet kryesisht nga kthjellime dhe vranësira të lehta, veçanërisht në Ultësirën Perëndimore. Ndërsa zonat përgjatë kufirit lindor, do...

Basha i përgjigjet Metës pas takimit me Ballën

Kryedemokrati Basha ka dhënë garanci se PD nuk do t’i iki asnjë beteje, përfshirë edhe zgjedhjet vendore. Qëndrimi i tij pason pas deklaratës për...

Krijohet sistemi që “parashikon” pacientët më të rrezikuar me Covid-19

Shkencëtarët në Gjermani kanë zhvilluar një sistem të ri të inteligjencës artificiale, i cili analizon proteinat në një mostër të vetme gjaku te një...