E enjte, 21 Tetor, 2021
8.5 C
Tirana

Mësimi nga mençuria e gjyqtarit Learned Hand

Nga: Irena Beqiraj

Po jetojmë një periudhë të çmendur “skepticizmi” ndaj Amerikës. Mesazhet e shumë zyrtarëve të saj duken butaforike. Por historia na tregon që përtej prodhimit të diplomatëve ekzuberant, që më shumë se artin e diplomacisë ushtrojnë artin e fotografisë, ka qenë ky popull, elitat intelektuale të të cilit kanë frymëzuar dhe nxitur ndryshimin. Ato kanë treguar pa ekuivok se cila është demokracia dhe liria që njerëzit duhet të synojnë duke emetuar mençuri, mendim të qartë, të përcjellë thjesht.

Popullit tim, sot më shumë se çdo mesazh “i koduar” i lëshuar nga zyrat e administratës amerikane, do ta ndihmonte mençuria e Learned Hand. Ai është në listën e shkurtër të gjyqtarëve më të mëdhenj amerikanë që nuk arritën kurrë në Gjykatën Supreme të SHBA. Në 1944, gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai mbajti një fjalim mbi “Shpirtin e Lirisë” para një turme të madhe në Central Park në New York City.

“Çfarë nënkuptojmë kur themi se para së gjithash kërkojmë liri? Nëse i mbështesim shpresat tona më së shumti mbi kushtetutat, ligjet dhe gjykatat, këto janë shpresa të rreme; më besoni, këto janë shpresa të rreme. Liria qëndron në zemrat e burrave dhe grave. Kur ajo vdes atje, asnjë Kushtetutë, asnjë ligj, asnjë Gjykatë nuk mund ta shpëtojë atë; asnjë Kushtetutë, asnjë ligj, asnjë Gjykatë nuk mund ta ndihmoje atë. Nëse liria qëndron në zemrat e njerëzve, nuk ka nevojë për Kushtetutë, ligj, Gjykatë për ta shpëtuar”.

Dhe cila është kjo liri që duhet të qëndrojë në zemrat e burrave dhe grave tona? Nuk është vullnet i pamëshirshëm, i shfrenuar; nuk është liri të bësh si të duash, ky është mohimi i lirisë dhe çon drejt përmbysjes së saj. Një shoqëri, në të cilën disa njerëz nuk njohin asnjë kontroll mbi lirinë e tyre, së shpejti bëhet një shoqëri ku liria është pronë vetëm e më të fortit, siç edhe kemi provuar fatkeqësisht.

Lexo edhe :   Koreja e Veriut lëshon një raketë balistike në brigjet e Japonisë

Çfarë është atëherë fryma e lirisë? Atë unë nuk mund ta përcaktoj, por unë mund t’ju them vetëm besimin tim. Fryma e lirisë është fryma që kërkon të kuptojmë mendjet e njerëzve të tjerë; fryma e lirisë është fryma e cila të lejon të peshosh interesat e tyre krahas interesave të tua pa paragjykime; fryma e lirisë na kujton se asnjë harabel nuk duhet të bjerë në tokë pa u vënë re; fryma e lirisë është fryma e atij që, afro 2.000 vjet më parë, i dha njerëzimit atë mësim që njerëzimi nuk e mësoi kurrë, megjithëse nuk ishte në gjendje as ta harronte- më i dobëti duhet të dëgjohet dhe konsiderohet njësoj si i fuqishmi.

Lexo edhe :   Koreja e Veriut lëshon një raketë balistike në brigjet e Japonisë

Është e dukshme që kjo liri edhe sot më shumë sesa një realitet i arritur është një ideal. Por çdokush nga ne e kupton skllavërimin mendor dhe shoqëror, në të cilën kombi ynë operon, në mungesë totale të frymës së lirisë që përshkuan Hand.

Ne duhet të mësojmë nga amerikanët frymën e lirisë, duke filluar me mbylljen e çdo dritareje, nga e cila vjen dëmi, pavarësisht sa e bukur duket pamja.

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Paloka reagon pas deklaratës së Bashës: Ndal përçarjen!

Deputeti i PD-së dhe njëherazi kryetari i Këshillit Kombëtar, Edi Paloka, ka reaguar pas deklaratës së liderit të partisë Lulzim Basha, i cili tha...

77 mandate PS-ja?

Nga: Eduard Zaloshnja “Do të kishim marrë jo 74, por 77 mandate, nëse shumë nga ata që na votuan nuk do të kishin ngatërruar numrin...

‘Reshje shiu me intensitet të ulët’, parashikimi i motit për nesër

Duke filluar nga dita e nesërme, mbi vendin tonë depërtojnë gradualisht masa ajrore të paqëndrueshme me origjinë veriperëndimore. Moti parashikohet me alternime kthjellimesh e vranësirash...

A duhet shtetëzuar transporti urban?

Nga: Klodian Tomorri Ka patur një debat mes ekonomistëve nëse shërbimi i transportit urban është apo jo monopol natyror? Evans në vitin 1991 studioi shërbimin...

Do jepni dorëheqjen nga PD? Basha: 95% e demokratëve më duan

Në një prononcim për gazetarët nga selia blu, kryedemokrati Lulzim Basha tha se 95% e demokratëve e duan në krye të betejës. Nga ana...