Editorial - Opinione

Korrupsioni dhe populizmi janë dobësitë e Perëndimit, jo një shpikje e Moskës

               Publikuar në : 08:58 - 22/05/19 M. S

Nga Mark Galeotti “The Moscow Times”

Austria do të përballet me zgjedhje të parakohshme, pas një videoje misterioze të publikuar pak ditë më parë, ku zëvendëskryeministri Heinz-Christian Strache i Partisë së Lirisë së ekstremit të djathtë, premtonte tendera qeveritarë, në këmbim të mbështetjes ruse. Kancelari Sebastian Kurc, e shkriu koalicionin e tij të krahut të djathtë me Partinë e Lirisë, dhe ndërsa ka shumë paqartësi rreth kësaj çështjeje, ky skandal ka ngritur sërish çështjen e mbështetjes së ngushtë, që Moska u jep populistëve dhe ekstremistëve në Perëndim.

Megjithatë, supozimet se kjo tregon që ekstremizmi dhe korrupsioni janë “eksporte malinje” të Rusisë, janë të parakohshme. Para së gjithash, ndonëse nuk ka asnjë dyshim se Moska  i përkrah me entuziazëm populistët, ekstremistët dhe demagogët e të majtës dhe të së djathtës, ajo nuk mund t’i krijojë ato.

Partia e Lirisë në Austri, Lega dhe Pesë Yjet në Itali, Partia Brexit, Alternativa për Gjermaninë dhe kështu me radhë, i kanë të gjitha rrënjët e tyre në krizën e përgjithësuar të legjitimitetit që ka prodhuar vetë Perëndimi dhe jo Rusia.

Duke dështuar në modernizimin e sistemeve tona politike, duke i lënë zgjedhësit të ndjehen të lënë mënjanë dhe të neglizhuar, dhe duke lejuar që narrativat e globalizimit, emigracionit dhe harmonizimit të rrëmbehen dhe diktohen nga populistët, establishmenti ka fuqizuar armiqtë e tij, dhe i ka dorëzuar tek Moska dhe mbështetësit e tjerë të huaj – nga Stiv Benon tek Xi Jinping.

Po kështu, ndërsa në disa qarqe është e modës të pohohet se “korrupsioni është komunizmi i ri” – me fjalë të tjera, që bota mund të ndahet midis “Lindjes kleptokrate” dhe “Perëndimit liberal”, dhe se vende të tilla si Rusia synojnë të “eksportojnë korrupsionin” jashtë vendit – ky është dukshëm edhe një problem shtëpiak.

Askush nuk e lidhi Strache në një karrige, dhe e detyroi atë të dëgjonte biznesmenen ruse. Raporte siç është Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit i Transparency International, që rendit me krenari në krye vende si Danimarka, Suedia dhe Zvicra, dhe Afganistani, Guinea Bissau dhe Somalia në fund, ndihmojnë në prodhimin e një panorame mashtruese, të një bote të ndarë midis të ndershmëve dhe të korruptuarve.

Megjithatë, ku ndodh në fakt shumica e korrupsionit të madh? Në parajsat fiskale të begata  të Perëndimit. Siç e pamë kohët e fundit kur Danske Bank dhe Sëedbank, ishin të përfshira në një skandal të pastrimit të 135 miliardë dollarëve, korrupsioni nuk është vetëm një sfidë globale. Në shumë aspekte, ai është një mënyrë tjetër, përmes së cilës shtetet e pasura të veriut, bëjnë pasuri nga jugu i varfër, dhe përfitojnë nga kjo plaçkitje.

Në rastin e Austrisë, një grua që pretendonte se ishte mbesa e një oligarku rus, u filmua fshehurazi duke u ofruar të investonte 250 milionë euro në Austri, të mbështeste Partinë e Lirisë, dhe madje të blinte 50 % të aksioneve të gazetës tabloide “Kronen Zeitung”, që deri në atë moment ishte kritike ndaj kësaj partie.

Strache premtoi t’i jepte tendera fitimprurës të ndërtimit të rrugëve, në këmbim të mbështetjes në zgjedhje, duke ofruar “kompromat” për orgjitë e supozuara të seksit dhe drogës kancelarit Kurz, dhe tha se nëse gazeta që do të bihej do të mbështeste Partinë e tij të Lirisë, për ta nxjerrë të parën, “atëherë ne mund të flasim për gjithçka”.

Në Evropë, ashtu si në Amerikën e Veriut, kërcënimi i vërtetë vjen nga një elitë politike dhe ekonomike, që shumë shpesh është e konsumuar nga lakmia, që e konsideron postin publik si një rrugë drejt përfitimit privat, dhe që mendon se është përtej ligjit.

Në rrethana të tilla, pse Moska të mos dojë që të përfitojë? Së treti, duhet të jemi të kujdesshëm me supozimin se një “ruse”, është domosdoshmërisht e barabartë me “agjentin e Kremlinit”. Rrethanat e filmimit të videos dhe publikimit të saj në dy gazeta gjermane, mbeten ende të paqarta.

A ishte ky një kurth nga rivalët politikë, apo nga një shërbim i inteligjencës, i shqetësuar për praninë e një partie populiste ultranacionaliste në qeverinë austriake, dhe që është i etur ta shohë sa më parë jashtë kabinetit qeveritar? Nëse po, edhe ndoshta koalicioni aktual qeverisës në Estoni, që ka në përbërjë një parti populistë, do të duhej ta vëzhgonte me kujdes atë.

Është gjithashtu interesant fakti, që ky skandal ndodhi pikërisht në momentin që Ministri i Brendshëm italian Matteo Salvini po mbante një tubim në Milano, në një përpjekje për të ngritur atë që gati mund të konsiderohej si një “Internacionale Nacionaliste” evropiane.

Nëse kjo do të ishte një skenar i Kremlinit, a do të ishte realizuar kaq dobët? Ndoshta. Sigurisht, Partia e Lirisë ka një marrëdhënie të ngushtë me partinë Rusia e Bashkuar e Vladimir Putinit. Por më së paku, ka gjasa që nëse gruaja ishte vërtet ruse (Strache sugjeroi që ajo ishte letoneze), se ajo po vepronte në interesin e saj me shpresën e kompromentimit të Strache, në një mënyrë të tillë, që pastaj mund të shantazohej nga Kremlini.

Figura shumë më të rëndësishme ruse, si oligarku Oleg Deripaska, kërkojnë të zhvillojnë kontakte dhe të ndikojnë perëndimorët, sepse janë sipërmarrës politikë, por jo agjentë në një mision. Ky model “adokracie” funksionon shpesh mirë, duke mobilizuar ambiciet dhe imagjinatën e të gjitha llojeve të rusëve, pa pasur nevojë për shpenzime të mëdha, apo strategji të veçanta nga Kremlini.

Megjithatë, kjo mund të çojë në veprime amatoreskte dhe kundërproduktivitet. Nëse ky ishte rasti edhe në Austri, atëherë ashtu sikurse rritja e korrupsionit dhe populizmit në Perëndim që janë dukuri të krijuara nga vetë ne, edhe rënia e qeverisë austriake që kishte jashtëzakonisht  simpati për Moskën, duhet të llogaritet si një dëm i tmerrshëm për vetë Kremlinin.

TIRANA TODAY

Kthehu
WhatsApp Denonco ne TT