E martë, 27 Tetor, 2020
10 C
Tirana

Ja si zgjidhet konflikti turko-grek në Mesdheun lindor

Më të lexuarat

Covid në vend: Në 24 orë 288 raste, numër i ulët i të shëruarve

Në 24 orët e fundit, është regjistruar një rënie e lehtë  e rasteve të reja me Covid-19 në vend. Ministria e Shëndetësisë, informon se 288...

Video/ Çmendet futbollisti, godet me lëvizje kung-fu lojtarin kundërshtar

Ndeshja e Ligës së Parë mes Montpelje dhe Reims përfundoi me rezultatin e thellë 0-4 për miqtë. Rezultati mbeti në hije për shkak të asaj...

Këto janë 4 simptomat e Covid-19, që mund t’ju çojnë në spital

Ndërsa mund të mos ketë nga ato që quhen “simptoma të një Covid-i të mirë”, disa janë padyshim më të këqija se të tjerat....

Manastirliu i përgjigjet akuzave të PD, ja kur do të hapet spitali Covid 3

Ditën e sotme ministrja e Shëndetësisë Ogerta Manastirliu ka zhvilluar një takim me stafin mjekësor në Spitalin Infektiv. Ministrja është shprehur se situata në të...

Përplasja me Macron, Erdogan thirrje turqve: Mos blini mallra franceze

Presidenti turk, Rexhep Taip Erdogan u ka bërë thirrje turqve që të mos blejnë mallrat franceze. Gjatë një fjalimi në televizion, ai u bëri thirrje...

Fotoja bëhet virale/ Melania Trump përdor sozi

Shpesh është folur që Zonja e Parë e SHBA ka një sozi, e cila e shoqëron presidentin hera-herës. Përkundrejt këtyre zërave, Trump e ka...

E përjashtojnë nga emisioni/ Nuk ndalet Shqipja, bën deklaratën e radhës

Emisioni ‘Përputhen’ përjashtoi nga emisioni konkurrenten Shqipe Hysenaj. Ajo bullizoi një prej çunave, dhe dy vajzat, Tean për peshën e saj dhe Anën për...

Kudo me truprojë, si ndryshoi jeta e Luanës pas përndjekjes (FOTO)

Pas denoncimit që bëri ndaj një të riu për përndjekje, moderatorja Luana Vjollca shfaqet kudo me truprojë. “Në çdo hap me mua. Faleminderit për sigurinë...

E trishtë, ndërron jetë ish-futbollisti i Manchester City

Manchester City ka dhënë një lajm të trishtë për botën e futbollit. Klubi njofton se ka ndërruar jetë në moshën 17-vjeçare ish-lojtari i të rinjve,...

Hajdari zbulon emrin e partisë me të cilën do garojë në zgjedhje

Deputetja Rudina Hajdari, do të garojë me një parti të re në zgjedhjet parlamentare të 25 prillit. Në ‘News 24’, Hajdari tha se partia e...

Nga Asli Aydıntaşbaş “European Council On Foreign Relation”

Të dielën, Turqia e tërhoqi anijen e saj të eksplorimeve nën det, Oruc Reis, nga zonat e kontestuara të Mesdheut lindor, për t’i hapur rrugë nisjes së negociatave me Greqinë. Kjo është një lëvizje shumë pozitive. Tensionet në Mesdheun Lindor – rajon i pasur me rezerva të mëdha gazi dhe kufij të diskutueshëm detarë – janë aq të larta sa që askush nuk po e përjashton një luftë të mundshme midis Turqisë dhe Greqisë.

Turqia, Greqia dhe Qiproja kanë mosmarrëveshje mes tyre në lidhje me mënyrën e caktimit të zonave për të eksploruar burimet e sapo-zbuluara të hidrokarbureve në zonë. Franca është rreshtuar në krah të Greqisë, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe po dërgojnë avionë luftarakë në ishullin grek të Kretës.

Tensionet aktuale midis aleatëve të NATO-s, mund të përshkallëzohen në një konflikt që mund tërheqë me vete pjesën më të madhe të Evropës. Dhe me përfshirjen e Turqisë në luftën libiane dhe një grindje të ashpër Turqi-Emiratet e Bashkuara Arabe që po zhvillohet në prapaskenë, Evropa rrezikon të futet në një konflikt më të gjerë të Lindjes së Mesme.

Në qendër të krizës aktuale janë dy konflikte:problemi i vjetër i Qipros –  që mbetet i ndarë që nga viti 1974 në zonat greke dhe turke, nga forcat paqeruajtëse të OKB – dhe një mosmarrëveshje edhe më e vjetër midis Greqisë dhe Turqisë rreth mënyrës se si duhet dizenjuar kufijtë detarë të ishujve grekë ngjitur me Turqinë kontinentale.

Grekët thonë se sipas ligjit ndërkombëtar detar, ishujve të saj duhet t’u garantohet një zonë e gjerë ekonomike detare. Turqit argumentojnë se me brigjet e saj të shumta, Anadolli kontinental krijon shelfin e vet kontinental, duke e kufizuar kësisoj shtrirjen e ishujve grekë.

Evropa është e përçarë. Franca, Qipro dhe Greqia duan vendosjen e sanksioneve për të frenuar atë që ata e shohin si një Turqi agresive. Por ato mbeten disi të izoluara në qasjen e tyre.

Ndërsa duan që të solidarizohen me Qipron dhe Greqinë, shumë vende evropiane mendojnë se armiqësimi me Turqinë është një ide e keqe, dhe se shqetësimet e Ankarasë rreth zonave ekonomike në Mesdheun Lindor nuk janë të pajustifikueshme.

Ndërsa duan të jenë solidarë në kuadër të Bashkimit Evropian, vendet anëtare hezitojnë të mbështesin sanksionet e forta ndaj Ankarasë. Mënyra e vetme për të dalë nga ky ngërç, është që Turqia dhe Greqia të ulen dhe të bisedojnë më njëra-tjetrën, dhe këtë është përpjekur t`a ndërmjetësojë Gjermania.

Kancelarja Angela Merkel po luan rolin që luajnë tradicionalisht presidentët amerikanë.

Ajo ka biseduar veçmas me presidentin turk Rexhep Taip Erdogan dhe kryeministrin grek Kiriakos Micotaqis. Evropianët duhet ta pranojnë që konflikti i fundit në Lindjen e Mesme, nuk mund të adresohet në mënyrë të izoluar nga çështjet më të gjera që kanë lidhje me përfshirjen e Turqisë në Libi, izolimin e saj rajonal, mosmarrëveshjen e vjetër mbi Qipron, dhe pretendimet e mbivendosura territoriale në Detin Egje.

Bashkimi Evropian duhet të ushtrojë presion ndaj Greqinë dhe Turqinë për t’u rikthyer tek bisedimet “eksploruese”, të pezulluara që nga viti 2016, të cilat mbulojnë gamën e mosmarrëveshjeve ligjore dhe politike, nga kufijtë detarë tek fluturimet ajrore.

Raundi i ri i bisedimeve, që duhet të nisë menjëherë, duhet të përfshijë edhe Lindjen e Mesme. Turqia dhe Greqia (dhe ndoshta më vonë turqit dhe grekët qipriotë), duhet të inkurajohen të hulumtojnë mundësinë e ndërmarrjeve të përbashkëta për kërkimin e burimeve nënujore në zonat e diskutueshme detare.

Përndryshe, bisedimet mund të çojnë përfundimisht në një marrëveshje mbi një kornizë të përbashkët për një gjykim ndërkombëtar të kësaj çështje. Evropa dhe Turqia kanë nevojë për njëra-tjetrën mbi një gamë të madhe çështjesh, nga emigrimi tek siguria.

Ankaraja duhet që ta zbusë retorikën e “pushtimit”. Por në mungesë të udhëheqjes amerikane, u takon evropianëve të zhvillojnë një sërë opsionesh politike për të krijuar një agjendë pozitive dhe një marrëveshje të re me Turqinë.

Thirrja e një konference më të gjerë mbi Mesdheun Lindor mund të jetë një fillim i mirë. Një tjetër opsion, mund të jetë pranimi i Turqisë në Forumin e Gazit “EastMed”, një gazsjellës i planifikuar të kalojë nëpër gjithë rajonin, me synim krijimin e një boshti që përjashton Turqinë.

Gazsjellësi, një ide e administratës Trump, nxiti ndjesinë e rrethimit në Ankara, duke kontribuar përfundimisht në përfshirjen e Turqisë në luftën libiane. Ndërkaq evropianët, duhet të caktojnë të dërguarin e tyre në Mesdheun Lindor, i cili mund të angazhohet në “diplomacinë e anijes’ midis palëve të ndryshme me synim zbutjen dhe më pas zgjidhjen e konfliktit.

Dhe së fundmi, për të parandaluar një konfrontim duhet të përfshihet NATO. Organizata mund të zhvillojë një mekanizëm anti-konfliktual midis Turqisë dhe Greqisë, ndoshta duke përfshirë Francën, me qëllim parandalimin e incidenteve detare, që mund të çojnë në një luftë. Në një botë kaq të ndërlidhur, nuk mund të ketë asnjë fitues të qartë në një konfrontim në Mesdheun Lindor. Më së miri të ulemi dhe të flasim, por edhe të ndajmë.

Burimi:  https://www.ecfr.eu/article/commentary_best_to_sit_and_talk_how_to_solve_the_conflict_in_the_eastern_me

Përshtatur nga TIRANA TODAY

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Kryemadhi: Rama i ka kthyer shqiptarët si qen me maska

Kryetarja e LSI,  Monika Kryemadhi ka folur në lidhje me vendimin e mbajtjes së maskës me detyrim në ambientet jashtë. Kryemadhi është shprehur se përdorimi...

Thaçi i ashpër me Perëndimin: Po i bën padrejtësi Kosovës me vizat

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, thotë se është padrejtësi që Bashkimi Evropian nuk liberalizon vizat me Kosovën. Sipas tij, Perëndimi ka rënë në lajthitje. Teksa foli...

Ndeshje dramatike në “San Siro”, Kumbulla i shënon dhe ndal Milanin

Përfundon supersfida e javës së 6 të Serisë A, mes Milanit dhe Romës. Ndeshja ka prodhuar jo vetëm lojë të bukur, por edhe gola, pasi...

Hajdari ashpërson tonet: PD dhe PS, banda që luftojnë me njëra-tjetrën

Për deputeten Rudina Hajdari, dy partitë më të mëdha në vend PD dhe PS janë kthyer në banda të cilat luftojnë me njëra-tjetrën. Hajdari shprehet...

Krijimi i partive të reja, Patozi: ‘Thërrmimi’ i PD mund të dali për mirë

Kreu i Bindjes Demokratike, Astrit Patozi, thotë se fragmentarizimi i PD mund t’i sjelli dobi Shqipërisë. Sipas tij, edhe nëse PD “thërrmohet fare, ndoshta nuk...