Zbarkimi Aleat në brigjet franceze të Normandisë ndodhi më 6 qershor 1944. I njohur sot si “D-Day”, ai shënoi fillimin e fushatës për çlirimin e Evropës Veriperëndimore nga pushtimi i Gjermanisë naziste. Ja çfarë mund të mos dini më këtë operacionin historik.
Që në tetorin e vitit 1941, kryeministri britanik Uinston Çërçill urdhëroi Lordin Luis Mauntbatën të fillonte të mendonte për një zbarkim në Evropë:“Në qoftë se ne nuk zbarkojmë atje, nëse nuk luftojmë dhe mposhtim në tokë trupat e Hitlerit, nuk do ta fitojmë dot kurrë këtë luftë!”.
Më 7 dhjetor 1943, presidenti amerikan Frenklin Ruzvelt u takua me gjeneralin amerikan Duajt Ajzenhauer ne Tuniz, dhe e emëroi atë komandant të operacionin për çlirimin e Evropës së pushtuar nga nazistët.
Në fillim D-Day ishte planifikuar për në datën 5 qershor, por u shty me 24 orë për shkak të kushteve të këqija të motit.
Ajzenhauar pinte deri në katër 4 paketa cigare në ditë gjatë muajve përgatitorë për D-Day. Ndërkohë, komandanti i trupave britanike Bernard Montgomeri ishte plotësisht esëll. Ai nuk pinte duhan dhe as alkool.
Gjatë përgatitjes për D-Day, u prodhuan rreth 17 milionë harta. Inxhinierët britanikë u dërguan fshehurazi me nëndetëse në brigjet e Normandisë, për të kryer studime të fshehta të terrenit, përfshirë mbledhjen e mostrave të rërës.
Komandanti i Përgjithshëm i ushtrisë gjermane në Frontin Perëndimor ishte Feldmarshalli Gerd von Rundshted, që kishte në dispozicion 850.000 trupa.
Operacioni i Ditës D synonte çarjen e “Murit të Atlantikut”, një seri fortifikimesh bregdetare të ndërtuara nga Gjermania naziste midis viteve 1942-1944, që shtriheshin nga Norvegjia në kufirin Francë-Spanjë.
Mbi 1.2 milionë ton çelik dhe 17 milionë metra kub beton u përdorën në ndërtimin e fortifikimeve, ku përfshiheshin edhe 92 stacione radari. Hitleri donte që 15.000 bunkerë të mëdhenj të mbroheshin nga 300.000 trupa. Në fund kjo do të ishte e pamundur të arrihej.
Pagesa bazë për një ushtar këmbësor britanik ishte 3 paund dhe 15 shilinga në muaj. Ushtarët amerikanë fitonin mesatarisht 12 paund në muaj. Për pasojë, ato ishin shumë të pëlqyer nga gratë e reja britanike, dhe 70.000 prej tyre u martuan me ushtarakë amerikanë gjatë luftës.
Rreth 9.000 fëmijë kanë lindur jashtë martese me baballarë ushtarët amerikanë.
Një ushtri e rreme e përbërë nga tanke dhe kamionë prej gome u krijua në Kent për t’i bërë gjermanët të besonin se pushtimi do të ndodhte në Pa Dë Kale. Fushata e mashtrimit ishte aq e suksesshme, sa që edhe pas D-Day, Hitleri besonte ende se zbarkimet në Normandi ishin për të shmangur vëmendjen nga një sulm kryesor në Pa Dë Kale.
Rreth 350.000 anëtarë të Rezistencës Franceze i ndihmuan Aleatët për t’u përgatitur për D-Day nga brenda Francës, por vetëm 100.000 prej tyre kishin armë.
Në prag të zbarkimit, Aleatët kishin në dispozicion 15.766 avionë ose 30 herë më shumë sesa aviacioni gjerman.
Rreth 7.000 anije të të gjitha formave dhe madhësive u përdorën nga Aleatët gjatë D-Day, përfshirë 139 luftanije të mëdha.
Meteorologët gjermanë gabuan rëndë në parashikimin e motit të keq për 2 javët në vazhdim. Komandanti gjerman në Normandi Ervin Romel, u ndie aq i sigurt se nuk do të kishte një pushtim,sa që shkoi në Berlin për t’i dhuruar gruas së tij një palë këpucë me rastin e ditëlindjes së saj të 50-të.
Vetëm 1 në 6 parashutistë të trupave aleate zbriti në vendin e duhur.
Togeri Den Bradhërixh ishte viktima e parë e Aleatëve gjatë D-Day. Ai u plagos për vdekje gjatë sulmit me avion në Urat e Orne.
Brenda 100 ditëve pas D-Day, 2.5 milionë burra, 500.000 automjete dhe 4 milionë ton pajisje dhe racione ishin dërguar në Francë.
Vetëm Hitleri mund t`i urdhëronte Panzerët gjermanë që të kundërsulmonin atë ditë. Por ai fjeti deri në mesditën e datës 6 qershor.
Viktimat e Aleatëve atë ditë janë vlerësuar në 10.000 të vrarë, të plagosur dhe të zhdukur në aksion. Nga këta 6.603 amerikanë, 2.700 britanikë dhe 946 kanadezë. Viktimat në radhët e gjermanëve nuk dihen me saktësi, por vlerësohet të kenë qenë midis 4.000-9.000.
Burimi i lajmit: https://www.historyhit.com/fascinating-facts-about-d-day/
Përshtatur nga TIRANA TODAY
