Të jesh një lexues i mirë, nuk është diçka e thjeshtë, pasi leximi është vërtetë një kënaqësi, por përfshin gjithashtu edhe nevojën për të kapërcyer një numër vështirësish, të cilat mund të lidhen me mungesën e kohës, apo nivelin e përqendrimit që kërkohet për të ndjekur librin që po lexohet.
Për shembull, për Franc Kafkën, leximi është akti i vetë-lëndimit estetik: në duhet të lexojmë vetëm libra që “na lëndojnë, na godasin si me thikë… na zgjojnë me një goditje të fortë në kokë… ndikojnë tek jeta tonë si të qenë fatkeqësi…ato na ndikojnë thellësisht”.
Ndërkohë për Vladimir Nabokov, leximi mund të jetë një formë e një operacioni të disiplinuar… një autopsi. Shkrimtari rus, e ushtron shpirtin e tij kritik si një lloj bisturie tek “Ligjëratat mbi letërsinë”, ku ne gjejmë gjithashtu një pyetësor të vogël të projektuar për studentët e tij, për të kuptuar se cilat janë sipas tyre cilësitë që duhet të ketë një “lexues i mirë”.
Një nga ato cilësi, për Nabokov, është “sensi artistik”. Lexuesit e mirë, sugjeron autori i romanit të mirënjohur “Lolita”, duhet ta ketë këtë cilësi edhe para se të fillojë leximin e librit të tij të parë. Megjithatë kjo përjashton shumë njerëz, ndonëse Nabokov duket se e zbut një grimë “qëndrimin” e tij, duke shtuar se edhe cilësitë e mësuara ashtu si ato të lindura, luajnë një rol kyç në orientimin e leximit.
Por, le të shohim nga afër se cila është lista e cilësive që Nabokov i parashtroi studentëve të tij, dhe më pas përzgjedhjet e bëra nga vetë shkrimtari.
Nabokov pyeti studentët për t’iu përgjigjur këtyre pyetjeve, duke përzgjedhur 4 prej këtyre propozimeve:
1. Lexuesi duhet të jetë një anëtar i një ndonjë klubi letrar.
2. Lexuesi duhet të identifikohet me protagonistin/en.
3. Lexuesi duhet të fokusohet në aspektet social-ekonomike.
4. Lexuesi duhet të preferojë tregimet me veprim dhe dialog.
5. Lexuesi duhet të kenë parë versionin kinematografik të librit.
6. Lexuesi duhet të jetë një shkrimtar në fillesat e veta.
7. Lexuesi duhet të ketë imagjinatë.
8. Lexuesi duhet të ketë memorie.
9. Lexuesi duhet të ketë një fjalor.
10. Lexuesi duhet të ketë një sens artistik.
Përgjigjet e studentëve, u mbështetën kryesisht në identifikimin emocional, dhe interes për veprimin dhe aspektet social-ekonomike dhe historike. Megjithatë për Nabokov, një lexues i mirë duhet të ketë:
Një sens artistik
Imagjinatë
Memorie
Fjalor
