TEHERAN — Stresi mendor i jetës nën bombardime të përditshme është lehtësuar pjesërisht në Teheran dhe në pjesë të tjera të shtetit iranian, pasi të gjitha palët në luftën me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin deklaruan fitore, pas njoftimit të një armëpushimi.
Një pjesë e trafikut u rikthye në rrugët e kryeqytetit iranian të mërkurën gjatë ditës — dita e parë e një armëpushimi dyjavor, i rënë dakord midis Iranit dhe SHBA-ve me ndërmjetësimin e Pakistanit. Bisedimet për të arritur një marrëveshje afatgjate pritet të fillojnë në Islamabad të premten. Megjithatë, Teherani — qytet me më shumë se 10 milion banorë — është ende larg ritmit të zakonshëm, pas qindra e mijëra predhave që e kanë goditur që prej 28 Shkurtit.
Sistemet e mbrojtjes ajrore u aktivizuan disa herë që kur u njoftua armëpushimi, por nuk pati raportime për goditje apo shpjegime zyrtare për këto aktivizime. Në Teheran, njerëzit — nga të rinj në kafene në qendër të qytetit te familjet që ulen nëpër parqe — debatonin për mbajtjen e armëpushimit dhe çfarë mund të sjellë e ardhmja.
“Duket se armëpushimi do të vazhdojë. Dëgjova që izraelitët po hapin më shumë hapësirë ajrore,” tha një djalë i ri për Al Jazeera-n, duke iu referuar një njoftimi të autoriteteve izraelite që fluturimet do të rifillojnë nga Aeroporti Ben Gurion.
Megjithatë, disa ishin më pesimistë, sidomos pasi dy ishuj kritikë në jug të Iranit u sulmuan të mërkurën në mëngjes, duke goditur objektet e naftës. Nuk dihet qartë se kush qëlloi. Garda Revolucionare Islamike (IRGC) tha se rrëzoi një dron në provincën jugore të Farsit.
Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Kuvajti dhe Bahrejni gjithashtu raportuan sulme në territorin e tyre me raketa dhe dronë nga Irani, me televizionin shtetëror iranian që konfirmoi se ky veprim ishte hakmarrje pas sulmeve të mbi naftën. Teherani tha se është gati të rifillojë operacionet ushtarake, nëse sulmohet përsëri.
Të martën, iranianët ishin të shqetësuar për objektet kritike të infrastrukturës civile, si termocentralet dhe urat, pas një kërcënimi të mëparshëm nga presidenti amerikan Donald Trump për të shkatërruar “civilizimin” në një vend nga më të lashtët në botë, që daton mbi pesë mijë vjet. Armëpushimi u njoftua para skadimit të afatit të mesnatës.
Megjithatë, ushtria izraelite intensifikoi sulmet në orët para armëpushimit, goditi poste elektrike, ura dhe linjën hekurudhore. Aeroplanët luftarakë gjithashtu goditën Kompaninë Aluminium të Iranit në Arak, duke dëmtuar objektin më të madh të prodhimit të aluminit në vend.
Ushtria izraelite bombardoi gjerësisht fabrikat e çelikut dhe kompanitë petrokimike iraniane të martën, duke i nxjerrë jashtë funksionit në një përpjekje për të ushtruar më shumë presion mbi ekonominë tashmë të stërngarkuar iraniane dhe mbi popullsinë prej më shumë se 90 milionësh. Edhe pas armëpushimit, Izraeli vazhdoi të sulmojë Libanin, duke vrarë më shumë se 250 njerëz në një ditë shkatërruese sulmesh të mërkurën. Izraeli tha se po synonte aleatin e Iranit, Hezbollahun, por vendet civile në mbarë Libanin u goditën.
“Festimet e fitores” do të vazhdojnë
Trump e përshkroi atë që ai e quajti një fitore vendimtare kundër Iranit, ndërkohë që njoftoi armëpushimin, por gjenerali më i lartë i tij, Dan Caine, theksoi se marrëveshja vetëm nënkupton një ndalesë dhe operacionet luftarake mund të rifillojnë, nëse nuk arrihet një marrëveshje përfundimtare. Ushtria amerikane tha se goditi 13,000 objektiva në gjithë Iranin në më pak se gjashtë javë lufte.
Në Iran, deklarata të ngjashme fitoreje u transmetuan në televizionin shtetëror, dhe një deklaratë nga Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare u bëri thirrje mbështetësve më të zjarrtë të qeverisë të besojnë sistemin dhe të shmangin komentet “përçarëse”.
Këshilli gjithashtu theksoi se çështjet po mbikëqyren nga Mojtaba Khamenei, i shpallur udhëheqës i lartë i Iranit pasi babai i tij, Ayatollah Ali Khamenei, u vra në ditën e parë të luftës më 28 Shkurt. Mojtaba Khamenei dhe komandanti i përgjithshëm i IRGC-së, Ahmad Vahidi, nuk janë pare në publik që nga fillimi i luftës.
