E mërkurë, 21 Tetor, 2020
6 C
Tirana

1964: Kur një gol i anuluar shkaktoi 328 të vdekur në stadiumin e Limas në Peru

Më të lexuarat

Një izolim i dytë nga koronavirusi? Rrakacolli tregon skenarët

Rritja alarmante  e rasteve të reja me Covid-19 ditët e fundit në vend, ka shtuar frikën te qytetarët se mund të ketë një izolim...

Italia e gjunjëzuar nga koronavirusi, regjistron shifra alarmante. Masat e reja

Italia është e gjunjëzuar nga koronavirusi. Pas rritjes së numrit të rasteve të reja, Italia do t’i ashpërsojë masat kundër covid-19. Të dielën mbrëma,...

Abuzim me tendera, SPAK arreston ish-drejtorin e Prokurimeve të OSHEE

Policia e Tiranës ka kryer ekzekutimin e urdhërarresteve për disa zyrtarë të OSHEE-së, me urdhër të SPAK-ut. Në pranga ka rënë, ish-Drejtori i Prokurorimeve të...

Rekord i ri të infektuarish, konfirmohen 4 humbje jete në 24 orët e fundit

Ende nuk ka asnjë shenjë përmirësimi nga situata me pandeminë në vend. Gjatë 24 orëve të fundit kanë ndërruar jetë 4 persona. Burime zyrtare nga...

Kina, 3 Hëna artificiale në orbitë për të kursyer energjinë elektrike

Ambicia e hapur e Kinës për të qenë superfuqia kryesore e botës, po shtrihet edhe në dominimin e hapësirës, ku rivalja kryesore është sërish...

Keni aplikuar për Lotarinë Amerikane? Ambasada del me njoftimin e rëndësishëm

Gjatë ditëve të fundit, Ambasada Amerikane në Tiranë ka këshilluar qytetarët shqiptarë mbi mënyrën e aplikimit për Lotarinë Amerikane. Të gjithë ata persona të cilët...

Ish-drejtoresha e Tatimeve tregon kujt i përket rafineria e Ballshit

Ish-drejtoresha e Tatimeve, Briseida Shehaj, ka lëshuar një deklaratë të fortë në lidhje me çështjen e rafinerisë së Ballshit. E ftuar në Syri.net, Shehaj...

Sherr me Luanën gjatë emisionit? Zbulohet e vërteta e largimit të Veleshnjës

Pak ditë më parë u aludua se aktori i humorit Rezart Veleshnja, kishte pasur një zënkë me moderatoren Luana Vjollca, dhe për këtë arsye...

Rekord infektimesh në Itali/ Rajonet fillojnë të mbyllen nga kjo fundjavë

Sikundër u njoftua më herët, Italia do të nis me masat e reja kufizuese, në tentativë për të ulur numrin e të infektuarve. Vala...

“Kam kaluar koronavirusin”, Alketa Vejsiu rrëfen përjetimet

Moderatorja Alketa Vejsiu ka zbuluar se e ka kaluar koronavirusin. Edhe ajo nuk i ka shpëtuar infektimit me COVID-19, por fatmirësisht simptomat duket se...

Futbolli është sporti më popullor në botë. Ai nuk mund të kuptohet pa pasionin e tifozërive që e ndjekin çdo herë në stadium skuadrën e zemrës. Por në jo pak raste, pasioni e ka shndërruar atmosferën sportive në një tragjedi të madhe. Më 24 maj 1964, në stadiumin e Limës, kryeqytetit të Perusë në Amerikën e Jugut, ndodhi tragjedia me e rëndë në historinë e futbollit.

Kombëtarja e Perusë do të ndeshej me atë të Argjentinës, në raundin kualifikues për Lojërat Olimpike të Tokios. Ajo ishte një ndeshje tepër e rëndësishme për vendasit, që nëse fitonin, do të ruanin vendin e dytë në grup, dhe do të përballeshin me Brazilin në ndeshjen e ardhshme finale.

Për këtë arsye, “Estadio Nacional” ishte stërmbushur me 53.000 tifozë. Por, ngjarja tepër e rëndë nuk u shkaktua nga pjesëmarrje e madhe, por nga një njeri i vetëm, arbitri i ndeshjes. Kur kishin mbetur vetëm 6 minuta nga përfundimi i ndeshjes, dhe Argjentina kryesonte me një gol, Peruja arrin të shënojë golin e barazimit, që u anulua nga arbitri uruguaian Angel Eduardo Pazos.

Sikurse pritej, kjo tërboi tifozët peruanë. Dy prej tyre hynë dhe nisën të vraponin në fushën e blertë drejt arbitrit, por shpejt u kapën nga policia, dhe u rrahën brutalisht. Ky gjest, vetëm sa i ndezi më shumë gjakrat, dhe shumë shpejt stadiumi u përfshira nga trazirat.

Në panik, policia u përgjigj duke hedhur në tribuna gaz lotsjellës. Mijëra tifozë vrapuan të dilnin tek portat, por ato ishin mbyllur me çelës, si gjithmonë gjatë çdo ndeshjeje. Por për shkak të panikut, tifozët nuk e kuptuan këtë, dhe vazhduan të shtynin në drejtim të kangjellave.

Për shkak të presionit të madh, njëra nga portat më në fund u hap, dhe qindra njerëz u rrëzuan përtokë, duke u shkelur dhe asfiksuar.

Të paktën 328 njerëz humbën jetën, dhe 500 të tjerë mbetën të plagosur në atë ngjarje. Askush nga ata që qëndruan brenda stadiumit nuk vdiq. Duke parë këtë masakër, turma  e inatosur nisi të shkatërrojë dhe vërë flakën çdo gjëje që ndodhej rreth stadiumit.

Në një intervistë të dhënë disa vite më vonë për BBC, Hektor Çumpitaz, një nga legjendat e futbollit peruan, që atë ditë po luante në fushë, fajëson për tragjedinë sjelljen amatore dhe të papërgjegjshme të policisë.  “Megjithëse ishim duke luajtur mirë, argjentinasit shënuan të parët. Ne kundërsulmuam, ata po mbroheshin. Dhe kjo vazhdoi, derisa lojtari ynë Kilo Lobaton shënoi, por arbitri e anuloi golin për një faull ndaj mbrojtësit argjentinas. Në atë moment turma nisi të acarohej”- kujton ai.

Brenda pak sekondash, në fushë hynë 2 tifozë. I pari ishte një mashtrues i njohur me nofkën Bomba, që u përpoq të godiste arbitrin, para se të ndalohej nga policia. I dyti, ishte Edilberto Kuenca, që më pas pësoi një sulm brutal nga forcat e rendit.

“Policët tanë e rrahën atë sikur të ishte një armik. Ishte kjo ajo që ngjalli më shumë zemërimin e të gjithëve, duke përfshirë edhe përdorimin e gazit lotsjellës”- kujton një nga tifozët peruanë të pranishëm atë ditë në Estadio Nacional, Hose Salas.

Pas disa momentesh, turma nisi të godiste me ç`të mundte policinë. Dhjetëra tifozë të tjerë po përpiqeshin të hynin në fushë. Duke nuhatur situatën, Salas dhe miqtë e tij vendosën të largoheshin. “Pesë nga ne zbritëm nëpër shkallët e stadiumit për të dalë në rrugë – siç bënë edhe shumë të tjerë – por dalja ishte e mbyllur. Ne po riktheheshim në vendin ku ishim, kur policia filloi të hidhte gazin lotsjellës. Në atë moment, njerëzit u kthyen në vrap në tunel për të ikur, dhe atje ndodhi katastrofa”- tregon ai.

Salas thotë se i dukej sikur kishin kaluar rreth 2 orë në një mal njerëzor, që ngrihej poshtë. Këmbët e tij nuk e prekën tokën derisa ai përfundoi në rrugë i bllokuar në një grumbull trupash, me disa që jetonin ndërsa të tjerët kishin ndërruar jetë. Ndërsa disa tifozë që dolën më herët nga stadiumi, arritën të hapnin dyert dhe të lironin ata që ishin bllokuar brenda, të tjerët u përfshinë në një betejë urbane me policinë e armatosur.

“Disa djem të lagjes sime, po kalonin aty dhe më vunë re. Unë ndihesha i këputur dhe nuk mund të ecja. Por pastaj filluan të shtënat, dhe ata nisën të vrapojnë. Me shumë sforco, nisa të vrapoja edhe unë, duke mos kthyer kokën pas. Gjatë gjithë rrugës po dëgjonim në radion e makinës:10, 20, 30 të vdekur…. Sa herë që lajmëronte, numri ishte në rritje: 50, 150, 200, 300, 350…”- thotë ai.

Numri zyrtar i atyre që vdiqën në atë tragjedi është 328. Por shumë njerëz mendojnë se numri mund të ketë qenë shumë më i madh, pasi këtu nuk përfshihen të vrarë me armë zjarri. Shumë dëshmitarë okularë, thanë se kishin parë njerëzit të vdisnin nga plagët me armë zjarri. Por, gjyqtari i emëruar për të hetuar katastrofën, Benjamin Kastaneda, nuk ishte në gjendje të gjente trupat që ta vërtetonin këtë akuzë.

Kur dëgjoi për 2 të vrarë me armë zjarri, që ndodheshin në spitalin e Limës, ai nxitoi t’i inspektojë. Por sapo mbërriti në spital, pa një që po largohej më shpejtësi. “Sapo arrita në morg, takova dikë që e njihja. E pyeta nëse kishte dy kufoma me plagë plumbash. Po, më tha ai, e di, por sapo i morën prej këtej”- u shpreh Kastaneda në një intervistë për BBC në fund të viteve 1990.

Disa muaj pas tragjedisë, gjykatësi u vizitua nga një burrë i moshuar, i cili i tha se 2 djemtë e tij, që të dy student të mjekësisë, kishin udhëtuar nga provincat për të parë ndeshjen e kombëtares, dhe nuk qenë kthyer në shtëpi. “Edhe pse i kishte kërkuar emrat e tyre në mesin e të vdekurve, nuk mund t’i gjente ata”- u shpreh Kastaneda.

Në raportin e tij, Kastaneda shkroi se numri i të vdekurve i shpallur nga qeveria nuk “pasqyron numrin e vërtetë të viktimave, pasi ka dyshime të bazuara për fshehje të të vrarëve nga plumbat”.

Ai vazhdoi të akuzojë ministrin e Brendshëm të kohës, për dhunën brutale të policies ndaj tifozëve. Ndërkohë, qeveria peruane bëri me faj për trazirat fatale, agjitatorët trockistë.

Jorge Salazar, një gazetar peruan që ka shkruar një libër mbi katastrofën, thotë se shoqëria peruane ishte në atë kohë tejet e trazuar.

“Ishin vitet 1960, ishte koha e Bitëlls, Fidel Kastros. Gjithçka në botë po ndryshonte.

Në Peru, njerëzit po flisnin për herë të parë në lidhje me drejtësinë sociale. Kishte shumë demonstrata, lëvizje punëtore dhe parti komuniste. E majta ishte mjaft e fuqishme dhe kishte një përleshje të përhershme midis policisë dhe popullit”- thekson ai. Qeveria peruane, nuk ka bërë kurrë një përpjekje serioze për të zbardhur plotësisht katastrofën në Estadio Nacional./ Tirana Today

- Reklama -

Më shumë nga kategoria




Të fundit

Diplomati zbulon detajet: Ministri grek është me origjinë shqiptare

Ish-drejtori i Drejtorisë së Çështjeve Juridike e Konsullore, Ksenofon Kristafi ka folur lidhur me ministrin e Jashtëm grek, Nikos Dendias. Në një prononcim për “Open”,...

Arjan Çani: Dendias me origjinë nga Vunoi i Shqipërisë, kushëri me Ramën

Moderatori Arjan Çani ka hedhur disa hipoteza lidhur me kryeministrin Edi Rama dhe kryediplomatin Nikos Dendias, duke pohuar se të dy janë të afërm...

‘Deti’, Hajdari: S’ka zgjidhje tjetër përveç Hagës

Për kufirin detar mes Shqipërisë dhe Greqisë do të vendosë Gjykata e Hagës. Vendimi në fjalë u mor sot në takimin që zhvilloi ministri...

A mbetet Partia Socialiste caku i fundit i Metës?!

Nga: Ben Andoni Do jetë e vështirë për presidentin Ilir Meta të bëjë diçka, të lartësisë së egos së vet, me mbarimin e mandatit si...

Pezullon punësimet e portalit, lë nxënësit me aftësi të kufizuar pa mësim

Në kundërshtim me ligjin, pezullon punësimin për mësuesit ndihmës edhe pse këta të fundit i vendos portali “Mësues për Shqipërinë”. Jonida Jonuzi e cila ankohet...